Dagboek International Diversity Conference New Orleans 2006

Dagboek International Diversity Conference New Orleans 12-15 June 2006

11 juni 2006 

Afdalen
We vliegen binnen boven een cypressenbos, maar als ik uit het vliegtuig kijk zie ik dat de meerderheid van de bomen kaal is. ‘Is dat door de orkaan?’, vraag ik aan mijn buurman. Maar volgens hem komt het door het water. Dit bos lag aan de stroming van de Mississippi, maar ligt nu ineens in zout water. Men heeft het nog niet onder controle om het zoute water buiten te houden, sterker nog, hij twijfelt of het landschap wat dat betreft niet definitief verandert is. Dat zou het einde van het cypressenbos betekenen.

Binnenrijden
Van het vliegveld naar de stad is er weinig te zien van beschadigingen. Er zijn nog wat daken met zeil erop, en reclameborden op daken of langs de weg zijn meestal kapot. Bij het binnenrijden van de stad passeren we een nieuw, groot geel reclamebord: ´we tear down houses, commercial and residential´. Een orkaan brengt niet alleen verwoesting maar ook kansen voor ondernemers.
Het wordt hier als legitiem ervaren om de ramp die New Orleans heeft betroffen te benutten, sterker nog, men zou het dom vinden om daar niet alles uit te halen wat erin zit. ´New for 2006 – Hurricane Katrina Tour, America´s Greatest Catastrophe!´, meldt een toeristenfolder. Het kost je 35 dollar waarvan 3 dollar gedoneerd wordt. Verder kun je Hurricane Katrina ijs krijgen en zo nog wat zaken.

Boten op straat
Hoe ver is New Orleans op het eerste gezicht? De infrastructuur, het grote zakenleven en de vermogende mensen lijken er het best aan toe te zijn. Je kunt overal rijden, de scheepvaart werkt, grote zakenflats verheffen zich feilloos boven troep op straat, en vele prachtige huizen zijn herbouwd. Mijn hotel staat in het Central Business District, op de rand van het French Quarter, en dat is vergeleken bij andere delen van de stad redelijk bewaard gebleven. De laagst gelegen gebieden hebben het water over zich heen gekregen, en je handen jeuken als je daar loopt. Iedereen rijdt hier in waanzinnig grote auto´s en pickups, maar niemand lijkt in staat de troep en het puin op te ruimen die hier overal langs de stoep ligt. Ik zou er depressief van worden als er na al die maanden (eind augustus) nog steeds boten in mijn straat staan. Ze zijn klein genoeg om met tien man op een aanhangwagen te zetten en weg te rijden, maar niemand heeft dat gedaan. Het staat symbool voor een dieper gevoel dat je waarneemt in de stad. Men is gewond. Men is depressief.

Mens zijn
We spraken een vrouw die uit Mississippi komt, eveneens een getroffen staat, zij heeft alleen wat hulp van vrijwilligers gekregen voor haar huis en haar winkel. De verzekering betaalt niet uit omdat de schade niet door de orkaan maar door de overstroming veroorzaakt zou zijn. In de plaats waar zij woont is echter geen sprake geweest van overstroming. De overheid heeft fondsen gestart om mensen die nog met de verzekering in gevecht zijn voorlopig te helpen, maar het kost vele maanden om door de bureaucratie van de fondsen te komen dus ook daaruit heeft zij nog geen geld gekregen. Er zijn mensen die nog steeds geen huis hebben, wiens kinderen niet naar school kunnen gaan. Alleen kerken lijken concrete hulp te bieden.

Way out?!
Al te veel MKB bedrijven zijn nog gesloten, oftewel, er is weinig werk. Veel bedrijven, zoals supermarkten, garages, benzinepompen of overheidsinstellingen hebben spandoeken voor het gebouw hangen: ´now open´, juichen ze, of ´we´re coming back´. Even zoveel bedrijven en gebouwen zijn gewoon dichtgetimmerd, zonder mededeling op de voordeur.
In het New Orleans Art Museum is een tentoonstelling ingericht van 700 foto´s van gewone burgers, over hoe zij Hurricane Katrina hebben beleefd. Zo hoopt het museum mensen te helpen bij het verwerkingsproces, want voor een goede toekomst kan het verleden niet domweg vergeten worden, meldt de toelichting. Inwoners van Louisiana mogen er gratis in. Het gevoel dat mij bijblijft na deze tentoonstelling is een gevoel van verlatenheid. Wat er gebeurde was erg, maar wat er daarna gebeurde, geweld van burgers, geweld van politie en soldaten, en bovenal de afwezigheid van hulp en opvang, dat heeft de verlamming vele malen verergerd. Op een van de foto´s had iemand twee skeletten in een verwoeste auto gezet, met een bordje op het raam: ´waiting for FEMA´ (= coördinerende hulporganisatie). Het drukt tot op heden het levensgevoel uit voor talloze inwoners van New Orleans, en daarbuiten.

Dier zijn
Toen mensen geëvacueerd werden, moesten ze hun huisdieren achterlaten. Door de overstroming bleven ze uiteindelijk veel langer weg dan gepland. Van de 250.000 huisdieren die werden achtergelaten, konden er 15.000 alsnog gered worden.

Bouwen door herdenken
Toevallig liepen we een kerk in, gewoon omdat de deur openstond. Het bleek de enige kerk te zijn geweest waar in de slavernij tijd door vrije zwarten banken waren gekocht waar slaven op konden zitten. Buiten bevindt zich, uniek in de VS, het graf van de onbekende slaaf. Een plaats waar je stil wordt. Een teken van verzet, een teken van hoop. Het bevestigt de stelling van het Museum of Art, dat de toekomst gebouwd wordt door het verleden te herdenken, niet door het te vergeten. Hier zit de kracht die nodig is om een stad als New Orleans weer op te bouwen. Want dat men dat zal gaan doen, is wel zeker. Voor wie men het zal gaan doen, dat wordt de kwestie van de toekomst.

12 juni 2006

Opening van de conferentie
Vanochtend werd de conferentie geopend door de president van de Xavier University van Louisiana in New Orleans, dr. Norman Francis. Hij was in de jaren vijftig een van de eerste zwarte rechtenstudenten en stelde dat je alleen de huidige tijden kunt waarderen als je het verleden kent. Louisiana leefde toen nog met wetten van ‘separate but equal’ waardoor de verschillende bevolkingsgroepen in volstrekte segregatie leefden, leerden, reisden e.d. Met de 14 andere zwarte advocaten die er toen in het Zuiden waren onderhandelde hij over gemengde gelijkheid, en kreeg uiteindelijk de wet aan zijn kant. Maar deze moest toegepast worden met behulp van ordetroepen, die scholen dwongen om zwarte leerlingen te accepteren.
Norman Francis ervaart dat ras en kleur nog steeds bepalend zijn in het Zuiden. Zo is vastgesteld dat de (blankere) staat Mississippi 25% schade heeft door de orkaan Katrina en de staat Louisiana 75%, maar in middelen werd dit vertaald in een bedrag van 5,4 miljard voor Mississippi en 6,2 miljard voor Louisiana. Met een commissie is hij in onderhandeling getreden om 10 miljard te krijgen, omdat ze de overtuiging hadden dat het hier om institutioneel racisme ging. Daarom duurt het zolang voordat veel mensen terugkomen, de wederopbouw wacht op geld maar ze accepteerden het bedrag niet. En het was het wachten waard, aldus Francis, want het geld komt er en iedereen die schade heeft zal naar verhouding eerlijke vergoeding krijgen.

Citaten:
“you can’t keep a man in the ditch unless you stay there with him”
“who does not understand the past is bound to repeat it”

Heel veel racisme
Het onderwerp racisme is vandaag de hele dag prominent aanwezig. Eerlijk gezegd word ik er wat mies van. Allerlei analyses helpen ons vooral de put in. Net als vorig jaar is iedereen tegen Bush. In een van de talking circles heb ik de vraag neergelegd of je het racisme niet vooral bestendigt door zelf voortdurend alles in termen van ras te analyseren. Er lijken in de VS vier groepen mensen te zijn, witte Amerikanen, Afro-Amerikanen, Latino’s en Natives. Ik hoor niets over verschillen binnen die groepen, alleen over strijd tussen die groepen. Een vrouw vertrouwt me toe dat ze zich alleen Afro-American voelt, niet Amerikaans. Amerikaans is iets voor blanken. Presentaties van blanke Amerikanen pleiten vooral voor meer diversiteit (= kleur) in beroepsfuncties: meer zwarte journalisten, meer Latino dokters etc. Aantallen verdeeld over ras staan centraal, diverse eigenschappen en competenties komen ergens ver achteraan.

Woede, ongeduld?
Als het zo is, waarom worden jullie dan niet veel bozer?, vraag ik in een talking circle. Arm, gediscrimineerd, apart gezet en verlaten, zo kan New Orleans toch niet verder? Maar ja, daar zit Bush dus in de weg. In het begin protesteerden mensen tegen Bush, maar dat hielp niet en nu zijn mensen lamgeslagen. De burgemeester doet ook niet veel. Ik vraag waarom niemand dan zijn ruiten eens ingooit, en dat vraag ik niet alleen om balorig te doen, het is echt heel erg wat hier allemaal gebeurt en ik begrijp gewoon niet dat het voortduurt. Dit is het resultaat van tweehonderd jaar onderdrukking, wordt me verteld. Norman Francis vertelde vanochtend als een van de weinigen openlijk over racisme: het is geen issue dus mensen kunnen er niet over praten en alles blijft onder de oppervlakte. Daarom handelen ze niet. Katrina heeft niets veroorzaakt, alleen maar iets blootgelegd wat al veel langer bestaat.

Hoe werkt het hier?
Ik probeer ook nog te weten te komen hoe je naast buren kunt leven in welvaart terwijl hun huizen nog in puin liggen, en waarom je de boten in de straat achter je niet mee opruimt. Dat vinden ze typisch een opmerking van iemand uit een welfare society, hier gaat het om het individu. Je meet zelfwaarde af aan wie rijk en groot is en niet aan hoe je omgaat met de zwakkere. Er is geen enkel gevoel van collectiviteit waardoor je in de buurt zou gaan helpen. Kortom de naïeve Europeaan die kennismaakt met de States 😉

Way out
Dus nu zit ik met een land vol individuen zonder buurtgevoel, die toch gebonden zijn aan de zwarte, Latino of witte gemeenschap, want er wordt hier vooral in termen van ‘communities’ gepraat. Ondertussen praat ik met de organisatie over de conferentie volgend jaar. “We want diversity to be a positive issue, that organisations and societies can benefit from”: ik hoor het mezelf zeggen, in Nederland klonk het zo goed, maar hier klinkt het bijna als vloeken. Toch denk ik dat het die kant op moet, ook hier. “You are focussing too much on differences”, heb ik neergelegd, “you really have to find what is in common – people look a lot more alike than you seem to live”. Ik weet niet of ik te ver ging, het werd even stil maar deelnemers uit Canada, Nigeria en Guyana lachten en knikten. Mensen analyseren zichzelf helemaal vast hier, terwijl er juist openingen en beweging nodig zijn.

Easy going
Geloof het of niet, ik amuseer me geweldig. Het is een grote ontdekkingstocht hier. De mensen zijn superleuk en van die warmte moet je het trouwens ook hebben, want verder is het hier ijskoud: overal airconditioning in een land waar het eindelijk lekker weer is, nergens gewoon water, alleen water met stapels ijs erin, niemand zal hier kunnen lijden aan oververhitting, dat is duidelijk. De service is excellent, als je iets kunt leren van Amerikanen dan is het dienstverlening. Dat is hier niet zoals in Nederland een opoffering maar een echt vak, heerlijk! Overal zijn mensen om iets aan te vragen en dat is ook nodig want bordjes of uitleg op papier om de zelfredzaamheid te bevorderen, daar doet men maar half aan. Waarom zou je ook? Dit is het Zuiden, de mensen hebben de tijd en ze praten graag met je. 

13 juni 2006

Europeans
Vandaag was vooral een dag van ontmoetingen. Het begon al bij de eerste sessie. Ik zat naast een Amerikaan die net van een congres in Montreal kwam. Zijn presentatie daar was zwaar geweest, want er zaten allemaal Europeanen in de zaal en je weet hoe die reageren! Wij Amerikanen zoeken altijd eerst consensus, wij zeggen iets aardigs en komen dan gentle gentle met een eigen punt, maar die Europeanen vallen meteen aan en bijten zich in je vast tot je geen kant meer op kunt! “Well, you know what they are like, you live there”, zo besloot hij zijn relaas.

Consensus zoeken
De rest van de dag heb ik geëxperimenteerd met nieuw gedrag conform zijn instructies. Niet meteen je mening geven, vooral niet als die afwijkt, maar eerst iemand bevestigen in zijn verhaal, vertellen dat het goed was en dat we het eens zijn en dan met je eigen punt komen. Het gaat van een leien dakje inderdaad, die stijl werkt hier. Als praktische Europeaan kijk ik echter wel op de klok en denk: dat kost me wel twee keer zoveel tijd, geen wonder dat die Amerikanen steeds zo lang van stof zijn.

Integreren
Ook heb ik geprobeerd me nieuwe kreten eigen te maken. Great, how nice, interesting, what a good idea, it was meant to be that I met you here etc. etc. Loopt ook als een trein…. De Amerikanen met wie ik hier spreek moedigen je altijd aan. Heb je drie zinnen gesproken, zeggen ze al: ‘that is absolutely interesting, what you say’. Als nuchtere Hollander denk je dan, ik heb nog niks gezegd, ik begon net. Maar je kunt het ook anders zien, eigenlijk word je enorm aangemoedigd om met nieuwe ideeën te komen en iets groots te verrichten. Wat moeten Amerikanen zich in de steek gelaten voelen in gesprek met Europeanen! Ik doe mijn best om te integreren en het lukt wonderwel.

Ervaringen uit Singapore
Een Chinese vrouw uit Singapore van een Australische universiteit genaamd Wollongong (leuk he) vertelt hoe gehandicapte kinderen in Singapore nauwelijks aandacht krijgen in het onderwijs en soms zelfs niet onderdak kunnen komen. Singapore heeft een meritocratie, wat zoveel betekent als een ambitieuze maatschappij waarin elke school alleen de beste kinderen wil accepteren en ouders hun kind liever niet zien optrekken met een kind met een handicap. Het is zielig, maar het is niemands schuld en dus ook niemands verantwoordelijkheid. De schoolplicht geldt voor alle kinderen behalve kinderen met een handicap, want hoe zou je ouders van dergelijke kinderen kunnen straffen als ze toch al zoveel pech hebben? De familie is belangrijker dan het kind.
Een video toont het volstrekte isolement van een moeilijk lopend kind in een schoolklas in Singapore. Met andere vormen van diversiteit kan Singapore uitstekend omgaan. Elke klas is verplicht cultureel gemengd, jongens en meisjes trekken samen op, evenals arm en rijk. Singapore, ingeklemd tussen Maleisië en Indonesië, doet er alles aan om de daar bestaande etnische problemen niet te importeren. Zij zijn er zich sterk van bewust een land met een Chinese, boeddhistische meerderheid te vormen, temidden van landen waar de meerderheid moslim is. De buurlanden vinden hen al snel arrogant en een sanctie als het afsluiten van water zou het hele leven in Singapore kunnen lamleggen. Zelfs woonwijken zijn verplicht gemengd, de meeste huizen zijn van de overheid maar als je een private woning wilt verkopen moet je eerst checken of je daarbij rekening moet houden met de etniciteit van de koper. Sociaal kapitaal is alles voor Singapore, aldus de presentator, want Singapore heeft geen natuurlijke resources, alleen human resources. Alleen handicaps zijn onbepreekbaar.

Verlies verwerken
In Bourbon Street heeft Budweiser nieuwe bierflesjes geïntroduceerd, die weldra de markt in de VS zullen veroveren: aluminium, net zo hard maar niet zo zwaar als glas en flitsend vormgegeven. We drinken wat in de bar samen met de organisator, die herinneringen oproept aan het flesje Coca Cola dat hij nog had bewaard van zijn zestiende. Ineens onderbreekt hij zijn herinnering en zegt: “I lost it, hey man, I lost everything this year”. Even valt er een stilte, maar hij stapt er meteen overheen. Hij heeft zijn vrouw en kind nog, en een nieuw huis 1600 kilometer verderop. Dat is een tik hier, om voortdurend je zegeningen te tellen en uit te leggen ‘how lucky I am’. Al eerder vandaag vroeg ik hem of het wel goed met hem gaat. Ook van hem straalt de depressie af. Voor de vijfde keer sinds ik hier ben moet ik huilen. Ik wou dat de mensen zelf eens huilden, maar blijkbaar zijn ze daar nog niet aan toe.

Diversity Conference 2007
Inmiddels hebben verschillende mensen door dat ik een van de organisatoren voor volgend jaar ben. De verlanglijstjes stromen binnen. Mensen willen graag op bezoek bij projecten en instellingen om te kijken of ze daar een bijdrage aan kunnen leveren. Hier in het Sheraton hotel vinden ze zichzelf teveel in een ivoren toren zitten, daar willen ze graag uit. Gaan we regelen natuurlijk, een dergelijke uitwisseling kan heel inspirerend zijn.
Er is ook een groep mensen die graag met business people wil praten om hen uit te leggen dat het thema Social Justice voor hen evenzeer van belang is als voor de conferentiegangers. Een Canadese deelnemer merkte op dat het dan wel een uitwisseling moet zijn en niet zendingsdrift; deze conferentie praat teveel in termen van ‘zij’ die moeten veranderen en ‘wij’ die het allemaal weten en het goede willen. Helemaal mee eens!
Over het algemeen reageren mensen enthousiast op de locatie Amsterdam, ze hebben zin om daar naartoe te gaan. Het feit dat de Diversity Conference voor het eerst in Europa zal plaatsvinden is daarbij zeker van toegevoegde waarde.

14 juni 2006

Structuren
We zijn vol aan de gang hier. Een eindeloze stroom presentaties wisselt elkaar af, de een fantastisch en de ander minder fantastisch. Je zou kunnen zeggen dat het om structuren draait vandaag. Een Chinese deelnemer van de Universiteit van Hawaï presenteerde een analyse van de non-profit organisaties in China. Zoiets begint met een hele verhandeling over welke organisaties wel en niet mogen bestaan in China, en hoe je aan erkenning als non-profit organisatie komt. We hebben het hier toch over diversity?, denk je dan. De crux van het verhaal zit vervolgens juist in die erkenning. In de praktijk blijkt het te mogen als je je bezighoudt met gezondheid, met dienstverlening aan vrouwen, kinderen en gehandicapten, of met onderzoek, onderwijs of liefdadigheid. Wat niet mag, is werken aan mensenrechten, religie, democratie, en etnische minderheden. Je hebt structuren nodig om effectief te kunnen zijn in diversiteit, dat snapt de Chinese overheid ook heel goed.

Leiderschap
De key note speaker van de ochtend schilderde ons nogmaals het drama voor ogen dat zich hier in New Orleans heeft voorgedaan. Er is geen structuur waarbinnen een ramp als orkaan en overstroming opgevangen kan worden. De burgemeester is een leuke kerel want hij komt op Mardi Gras (groots gevierd carnaval hier), dat hij op het moment suprême uit het rampencoördinatiecentrum verdwenen is, vergeeft men hem gemakkelijk. Er was geen leiderschap, geen initiatief. Ook nu roept Bush niet de 500 CEO’s van grote bedrijven bij elkaar om een echte aanpak te bedenken, maar laat men de stad verloederen. Het nieuwe orkaanseizoen is begonnen. Overal ligt vuilnis, afval en puin; zelfs een kleine orkaan zal dat overal naar toe slingeren met mogelijk grote gevolgen. Overstromingen zullen opnieuw optreden omdat er weinig is gedaan. Maar het echte, ‘pre-Katrina’ probleem is dat de stad zo corrupt is dat niemand geld wil geven, dat het moordpercentage al jaren tien keer hoger dan gemiddeld ligt, dat de business zich allang niet meer hier vestigt wegens criminaliteit, armoede en slechte opleidingen. Dus de huidige situatie verslechtert nog steeds, dagelijks vertrekken er tientallen mensen uit de stad, en het kan nog vele jaren duren.

Citaten
Twee citaten die ik u niet wil onthouden. De eerste van een van de adviseurs van Bush, waardoor deze ontmoedigd zou zijn om te investeren in New Orleans:
Get out of below sea level, the money is not there!”
Nederland logenstraft deze uitspraak uiteraard 😉 door haar bestaan en haar welvaart.
“Don’t think the people were racist and that that was why they didn’t want to go into the Superdome. It is because white hardly interact with black people that they were afraid to go in. It is the fear factor, born out of the unknown, that creates the hesitation”.
Of Nederland deze uitspraak ook logenstraft, is de vraag.

Marshallplan
Waarom zijn de Duitsers niet met een Marshallplan voor ons gekomen? Wij hebben hen toch ook geholpen na de oorlog? Zo kunnen ze hun schuld terugbetalen”, vraagt een deelnemer uit New Orleans. Een Zuid-Afrikaanse deelnemer antwoordt hem prompt: “Dat was wel heel iets anders, Duitsland was een land in puin en had niets meer, zij moesten wel geholpen worden. De Verenigde Staten hebben geld genoeg, ze besteden het alleen verkeerd, al 400 miljard aan de oorlog in Afghanistan en Irak bijvoorbeeld. Als ze zouden willen, konden ze het best aanpakken”. Een andere Amerikaan moppert nog dat New Orleans nu veel erger verwoest is dan het Berlijn van na de oorlog. Onzin natuurlijk, en dit soort uitspraken leidt tot commentaar in de wandelgangen van met name de niet-westerse deelnemers. “Eindelijk maken ze zelf op eigen bodem een keer een ramp mee en ze kunnen er helemaal niet mee omgaan. De hele wereld heeft natuurrampen, iedereen moet vechten. Kijk hoeveel welvaart ze hebben, ze zijn zo verwend, ze kunnen helemaal niets.

Het is zoals het is
Het schijnt dat de straten in het French Quartier hier elke avond vol stonden. Een deelnemer uit Frankrijk was hier vorig jaar ook en het was zo druk dat hij nergens naar binnen kon. Nu lopen we door een rustige, bijna lege buurt. Veel winkels en bars zijn gesloten, waar ze open zijn is altijd plaats. Live music is er weinig. Maar niemand vecht om de klanten, zoals je in andere landen in dit soort situaties wel tegen komt. Men laat je op je gemak twijfelen welk restaurant je neemt, en als je tien minuten op de stoep voor het café wilt staan delibereren, vindt men het best. Je mag zelfs op het terras zitten zonder iets te drinken. Iedereen is vriendelijk en relaxed. Of het ooit weer druk wordt hier? Dat zal vanzelf wel blijken!

15 juni 2006

Weemoed
De laatste dag van een conferentie is zwaar, als de conferentie goed is geweest. Ineens zijn allerlei contacten voor het laatst. Vooral bij deze conferentie is dat voelbaar, omdat het behalve interessant en leerzaam ook emotioneel is geweest. Vanuit mijn hotelraam tel ik zo voor de vuistweg een elftal leegstaande, beschadigde gebouwen die niet zonder enorme investeringen in gebruik genomen kunnen worden. En dan zitten we hier in een van de betere buurten, vlakbij de Mississippi river waar geen overstroming is geweest, waar het grote Audubon Aquarium of the Americas, de Fifth Avenue Shopping Mall en het Harrahs Casino erbij staan als nieuw.
Maar de meest emotionele impact heeft toch wel het feit dat een aantal deelnemers, inclusief de organisatoren zelf, tot de getroffenen behoren. Trouwens, overal kom je dat tegen. We hebben een diner gehad op de raderboot Cajun Queen, met dolblije musici omdat momenten als deze de muziek en cultuur van Louisiana levend kunnen houden. Je eet, je feest, en in de wandelgangen hoor je van de mensen aan de bar dat niemand van de bediening of musici een eigen huis heeft, alles is verwoest en het meeste staat er nog net zo als negen maanden geleden.

Divers Louisiana
De dag werd ingezet met presentaties die de diverse kanten van New Orleans verder belichten. De Houma’s die geen erkenning krijgen als zelfstandige stam van native Americans terwijl ze dat wel zijn; de Cajuns met hun Franse roots die hun hele cultuur en familiestructuur in dit gebied hebben liggen en nergens anders meer kunnen of willen wonen; de Creolen, afstammelingen van al dan niet formele relaties tussen Engelse en Franse mannen en West-Afrikaanse vrouwen. Het heeft dit gebied gemaakt tot wat het is: een gebied waar verschillen normaal zijn en mensen er goed mee om kunnen gaan.
En er blijven verschillende mensen komen. De Cajuns werken aan het herleven van de Franse taal en halen hun docenten uit de hele wereld: van Haïti tot Frankrijk, van België tot Midden-Afrika. Het kan er allemaal weer bij in deze grote lokale meltingpot. De Cajuns vechten ervoor om hier in Louisiana te blijven.
Ook de Creolen zijn sterk hier geworteld. In grote families woonden ze op land dat vaak al 150 jaar familiebezit is. Door Hurricane Katrina is iedereen verspreid en lijken niet alleen de huizen maar ook de sociale structuren vernietigd. Aan de andere kant zijn oude Creoolse praktijken en rituelen sindsdien weer in gebruik genomen onder de huidige generatie, van wie soms de grootouders de laatsten waren die ze nog toepasten. Er is hoop dat de Creoolse cultuur deze ramp zal overleven.

Het organiseren van focus
Vanuit de business hoek wordt een analyse gemaakt van Fema, de federale coördinerende organisatie voor hulp bij rampen. Zoals wel vaker is er niet een enkele reden waarom er zoveel is misgegaan en nog steeds misgaat, maar een ding springt wel in het oog: Fema was een zelfstandige organisatie met een eenduidige, hulpverlenende missie, maar werd in 2003 ondergebracht bij het Ministerie voor Binnenlandse Veiligheid. De focus kwam daarbij te liggen op terrorisme bestrijding, de leiding had meer ervaring met militaire acties dan met hulpverlening. Daarbij werd het me duidelijk dat het Amerikaanse leger veel meer dan in Nederland denkt in het bestrijden van vijanden en minder in humanitaire acties; het is hier dus niet zo vanzelfsprekend dat de inzet van het leger ondersteunend zou kunnen werken bij een ramp. Bovendien ligt de focus van alles wat militair en veiligheid is voor de VS in het buitenland, niet in het binnenland.

Communicatie communicatie
Daarnaast zijn er de gebruikelijke stomme organisatorische mislukkingen in het proces: wat te denken van radiosystemen die onderling niet kunnen communiceren? En wat als de burgemeester naar de gouverneur wijst, de gouverneur naar de president en de president zegt dat het een lokale verantwoordelijkheid was? Wie wist wat op welk moment en had moeten ingrijpen? Duidelijk is dat men het over de antwoorden op die vraag nooit eens zal worden en het gevecht erover belemmert nu elke voortgang.

Goed zijn in diversiteit
Daarbij komt dan nog een totaal gebrek aan inlevingsvermogen in de diversiteit van bevolking die Louisiana kenmerkt. Zo had 65% van de ouderen geen eigen vervoer. Hurricane Katrina kwam op 29 augustus, maar de pay check voor ouderen kwam op 31 augustus, dus velen zaten zonder geld. Fema heeft deze mensen achteraf verweten dat ze uit het gebied weg hadden moeten gaan, zoals de instructies luidden. Geen geld, geen eigen vervoer, en toch evacueren? Hulpverleners en slachtoffers leven in diverse werelden die elkaar helaas niet raken, waardoor de hulpverleners niet inspelen op de meest basale behoeften van de mensen voor wie ze werken.

Goed zijn in details
Dan een detail dat ook de presentatoren niet kenden. Ze noemden het voorbeeld van de bussen die voor de Superdome stonden maar waar niemand in wilde gaan zitten. Er was geen initiatief en geen organisatie. Een van de deelnemers bleek in de Superdome te hebben gezeten en kwam met een andere versie: niemand ging in die bussen zitten omdat de sleutels kwijt waren, ze konden domweg niet open. De ogen van een van de presentatoren werden groot, de mijne trouwens ook. De hele reddingsoperatie lijkt van klunzigheid aan elkaar te hebben gehangen.

I Amsterdam
Voor de afsluiting draaien we de promotiefilm van I Amsterdam. Hij valt erg goed (by the way, als er Heineken in beeld is, leidt dit tot grote hilariteit in de zaal?!) en ook onze plannen voor volgend jaar. Dat burgemeester Cohen zelf de conferentie zal openen, toont voor iedereen het commitment van de gemeente Amsterdam voor diversiteit. Het idee dat er behalve de conferentie een hele Diversity Week zal zijn, maakt dat velen meteen bij terugkeer alvast ‘funding’ zullen gaan vragen bij hun universiteit om te komen.

Vlaggen, muziek en emoties
De slotceremonie is uniek. De Xavier University van New Orleans heeft een fantastisch Gospel Choir met gouden stemmen. Ik mis een stukje omdat ik ineens met de Nederlandse vlag naar voren moet lopen, áchter de Amerikaanse vlag, een feit waarvoor de desbetreffende drager zich verontschuldigt maar dat kan in dit land niet anders. Wij gaan dwars door het midden van de zaal, omdat Nederland de volgende conferentie organiseert; andere vlaggen gaan langs de zijkanten. ‘Ik heb geen vlag meer gedragen sinds ik bij de padvinders zat’, grapt iemand tegen mij terwijl we achterin de zaal staan te wachten. Ik zeg maar niet dat ik helemaal nog nooit een vlag heb gedragen. Pas je aan, van Geffen, en doe gewoon wat je gevraagd wordt, maan ik mezelf. Ik ontdek dat ik het misschien raar vind om met de vlag van Nederland te lopen, maar dat er anderen zijn die nauwelijks achter hun eigen vlag kunnen staan om inhoudelijke redenen. Onwennigheid met een ritueel is één ding, verlegenheid met je eigen vlag heel wat anders. En ja, sommigen nemen rituelen zeer serieus. Er was ergens een Franse vlag maar op een of andere manier is die niet in de zaal beland en dat is opgemerkt. De verontschuldigingen stromen over en weer.
Staande met mijn vlag voor de zaal komen onbeschrijflijk mooie stemmen en instrumenten in volle omvang over me heen:
“On stages of humanity with art and verse and song,
We dance a dance of unity,
A wondrous, diverse throng”
New Orleans is nooit meer weg te denken uit mijn hart.

16 juni 2006  Nabranders

Lachen om bier
Wat was er nou zo grappig aan het bier op dat Amsterdamse filmpje?, heb ik aan deelnemers gevraagd. Het is het Heineken flesje. De camera ging er zo langs dat het een erectie leek. Ik kijk blijkbaar erg verbaasd want iemand begint me uit te leggen dat dat Amerikaans is: seks is erg taboe en daarom altijd wel ergens onder de oppervlakte aanwezig. Ik zal het doorgeven aan I Amsterdam: ben je trots op een handelsmerk, ziet je publiek iets heel anders…

Wat betekent respect?
De Engelse vlagdrager van de slotceremonie vertelt me dat zijn vlag gisteren de grond raakte toen hij hem naar voren droeg. Een van de aanwezige Amerikaanse studenten had hem daar met schrik op gewezen, maar hij had zijn schouders opgehaald. ‘Vind je dat niet erg dan?’, vroeg ze met grote ogen. ‘Nee, het is toch gewoon een stuk stof’, meende hij. ‘Wat betekent respect dan in jullie land?’, vroeg ze. ‘Dat de premier niet tegen ons liegt’, had hij geantwoord. Het was geen antwoord dat ze van hem verwachtte maar hij had goede hoop dat de studente wat van hem geleerd had.

Big Bad Voodoo Daddy
Gisteravond herleefde het oude New Orleans in het House of Blues, waar de band Big Bad Voodoo Daddy optrad. Een conferentiedeelnemer trakteerde me erop: it will drive you mad, beloofde hij. Hij had helemaal gelijk. Een zo spetterend life optreden heb ik nog niet eerder meegemaakt in de wereld. Wauw. Wat moet New Orleans geleefd hebben toen alle café’s vol waren en de jazz en blues op elke hoek van de straat eruit knalden! De meeste bezoekers in het House of Blues zijn locals. Zij moeten leven met een constant gevoel van gemis. Maar de muziek laat je geen ruimte voor overpeinzingen, anderhalf uur word je non-stop opgenomen in ‘This Beautiful life’. Toen ik na afloop de CD ging kopen, raakte ik mijn begeleider kwijt, waarschijnlijk is hij alweer vertrokken. Richard, bij deze, het was onvergetelijk! Thanks and thanks again.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.